Wat maakt een goed pak goed? Is het de stof? De pasvorm? Het aantal uren handwerk? Een full-canvas binnenwerk? Of het feit dat er bespoke op het etiket staat? Geen van allen, afzonderlijk. Een goed pak ontstaat wanneer pasvorm, patroon, stof, constructie, maakwijze en stijl met elkaar in balans zijn. En vooral: wanneer ze passen bij de man die het draagt en het moment waarvoor hij het draagt. Daarom is een pak maken geen optelsom van specificaties. Het is balanceerkunst.
Is een maatpak altijd beter dan confectie?
Nee. Een uitzonderlijk goed gemaakt en soepel confectiepak dat bij jouw lichaamsbouw past, kan beter dragen dan middelmatig maatwerk. Goede confectie van een ervaren maker kan prachtig gesneden, soepel geconstrueerd en gedeeltelijk met de hand verwerkt zijn. Allemaal pluspunten. De beperking zit ergens anders. Maar bij confectie ligt het uitgangspunt al vast. De ontwerper heeft keuzes gemaakt over onder andere schouder, taille, lengte, balans, knoopstand, revers en hoeveelheid ruimte. Vervolgens is de vraag: past dat uitgangspunt bij jou? Als het antwoord ja is, kan confectie fantastisch zijn.
Bij maatwerk draaien we de vraag om. Niet: pas jij in het pak? Maar: hoe moet het pak worden gemaakt om bij jou te passen?
Wat maakt een goed maatpak anders?
Een lichaam bestaat niet alleen uit borst-, taille- en lengtematen.
De ene schouder kan lager staan dan de andere. Iemand kan rechter of juist iets voorover staan. Armen kunnen anders naar voren vallen. De verhouding tussen boven- en onderlichaam verschilt. En twee mannen met exact dezelfde borstomvang kunnen daardoor een totaal ander patroon nodig hebben.
Daar begint goed maatwerk. Een kleermaker kijkt daarom niet alleen naar centimeters, maar naar houding, proportie, balans en beweging.
Daar komen jouw voorkeuren nog bij. Wil je een scherp silhouet of juist meer drape? Een hogere broek? Een zachtere schouder? Meer ruimte om te bewegen? Een hogere knoopstand? Brede revers? Als het goed is mag en wil je dat bespreken met jouw kleermaker. Het patroon moet zowel jouw lichaam als jouw gewenste stijl kunnen vertalen.
Dat is misschien wel het belangrijkste verschil tussen maatwerk en alleen iets op maat maken.
Made-to-measure of bespoke?
Daar wordt in onze wereld graag over gediscussieerd. Traditioneel is het onderscheid redelijk duidelijk. Bij made-to-measure wordt een bestaand basispatroon aangepast. Bij bespoke wordt een individueel patroon voor de drager ontwikkeld en zijn meerdere pasmomenten gebruikelijk.
In de praktijk is het spectrum interessanter. Het ene made-to-measure-systeem staat slechts een beperkt aantal correcties toe. Een ander systeem geeft een ervaren kleermaker veel meer vrijheid om balans, houding, schouderstand en proporties in het patroon te veranderen. En ook een bespoke-kleermaker begint niet iedere ochtend met een leeg vel papier en zonder ideeën. Iedere kleermaker heeft zijn eigen manier van construeren, zijn eigen proporties en zijn eigen handschrift.
Daarom vinden wij de de dsicussie of het Bespoke heet minder interessant dan de vraag: Hoeveel vrijheid heeft / neemt de kleermaker om het patroon aan jou aan te passen – en heeft hij de kennis om die vrijheid goed te gebruiken?
Een goed patroon zie je niet. Je voelt het.
Een goed passend jasje hoeft je lichaam niet strak te volgen.
Integendeel.
Een goed patroon zorgt ervoor dat het jasje in balans om je lichaam hangt. De kraag sluit aan. De schouders liggen rustig. De voor- en achterkant zijn met elkaar in evenwicht. De mouwen volgen de natuurlijke stand van je armen. En, er is voldoende ruimte om te bewegen zonder dat er onnodig veel stof overblijft. Dat is ook het verschil tussen strak en slank. Strak is weinig ruimte. Slank is een silhouet. Die twee worden nogal eens met elkaar verward. Jammer eigenlijk.
Alles begint met een goed patroon dat is afgestemd op jouw wensen en lichaamsmaten. Passend bij het gewenste model en de stof.
En dan begint het maken pas
Een perfect patroon met de verkeerde constructie kan nog steeds een verkeerd jasje opleveren. Onder de buitenstof van een goed jasje zit een binnenwerk dat mede bepaalt hoe het kledingstuk vorm krijgt, beweegt en ouder wordt. Een steviger canvas kan meer structuur en formaliteit geven. Een lichter binnenwerk kan juist zorgen voor een zachter en natuurlijker gevoel.
Daar bestaat geen universeel beste antwoord op. Een zakelijk pak dat er gedurende een lange dag onberispelijk uit moet blijven zien, vraagt iets anders dan een ongevoerd zomerjasje dat bijna als een overhemd mag dragen. Dat je niet wil voelen. Ook de stof speelt daarin mee. Gewicht, weving, veerkracht en drape bepalen mede wat mogelijk en verstandig is. Stof, binnenwerk en constructie moet je daarom niet afzonderlijk kiezen. Ze moeten samenwerken.
Waarom wordt er dan met de hand gewerkt?
Niet omdat handwerk romantischer klinkt. Handwerk moet een functie hebben als je het ons vraagt. Dan krijg je waar voor je geld. Op plaatsen zoals de kraag, revers en mouwinzet kan handmatige verwerking een kleermaker meer controle geven over vorm en souplesse. Een revers kan worden gevormd in plaats van alleen vastgezet. Een mouw kan natuurlijker in het armsgat worden geplaatst. Een kraag kan nauwkeuriger rondom de nek worden opgebouwd. Handgemaakte knoopsgaten zijn steviger maar vooral mooier.
De Italianen gebruiken graag de woorden fatto a mano: met de hand gemaakt. Voor ons is de interessantere vraag: wat levert dat handwerk de drager op? Als het goed gebeurt: comfort, souplesse, vorm en een kledingstuk dat natuurlijker met je meebeweegt.
De beste stof bestaat dus ook niet
Een superfijne, lichte wol is niet automatisch beter dan een zwaardere stof. En een kostbare stof is niet automatisch de juiste stof voor jou.
Waar ga je het kledingstuk dragen? Hoe vaak? In welk seizoen? Reis je ermee? Wil je een formele uitstraling of juist iets ontspanneners? Hoe moet de stof vallen? En hoeveel onderhoud wil je eraan hebben? Een stof moet niet alleen mooi zijn wanneer je hem uit het boek haalt. Hij moet mooi zijn wanneer jij hem draagt. En ook na tientallen keren dragen.
Wanneer is een pak dan écht goed?
Niet wanneer er bespoke in staat. Niet wanneer er een bepaald aantal uren handwerk in zit.
En ook niet wanneer de stof een indrukwekkend getal achter Super heeft staan voor de stof.
Een pak is goed wanneer alles klopt voor degene die het draagt.
- Het patroon met het lichaam
- De fit met de gewenste uitstraling
- De stof met het gebruik
- Het binnenwerk met de stof
- De maakwijze met het gewenste draaggevoel.
- En het geheel met het moment
Daarvoor moet een kleermaker meer kunnen dan alleen meten. Hij moet kijken. Luisteren. Interpreteren. Adviseren. Patronen begrijpen. Stoffen kennen. En uiteindelijk al die variabelen terugbrengen tot één kledingstuk dat vanzelfsprekend voelt, zodra je het aantrekt. Een pak maken is geen wetenschap. Het is een kunst.
Daarom spreken we na al die jaren nog steeds over het kleermakersvak. Met trots en overtuiging het goed te doen. Voor iedere klant een uniek patroon, een eigen fit, een afgestemd binnenwerk en een maakwijze die past bij het doel. Zodat het kledingstuk dat we mogen maken past bij jou en het moment.
Jouw moment. Jouw kleermaker
